RYS HISTORYCZNY STRAŻY POŻARNEJ W SZCZYTNIE

 Zapisy historyczne informują, że w 1885 r. w Szczytnie (wtedy Oltersburg) powołano Ochotniczą Straż Pożarną, a 30 maja 1901 r. powstała zawodowa straż pożarna. Władze niemieckie wzniosły w tym okresie budynki straży. Oddział (z dyżurującymi ochotnikami i płatnymi stangretami) miał dobre warunki do funkcjonowania. Wyjeżdżały stąd galopem konne wozy straży pożarnej z ręcznymi pompami i innym sprzętem gaśniczym, z siedzącymi na ławkach rzędem wąsatymi strażakami w lśniących hełmach.

Po pierwszej wojnie światowej straż pożarna otrzymała siedzibę (w tym samym miejscu) w odbudowanych budynkach, które istnieją  do dziś przy ulicy Kościuszki 14 (od 2009 r. są siedzibą Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego) i już w połowie lat 20 – tych XX wieku dysponowała zmotoryzowanym taborem oraz sprzętem gaśniczym.

Po drugiej wojnie światowej budynek szczycieńskiej straży pożarnej wprawdzie ocalał, jednak właściwie bez sprzętu gaśniczego. Część gmachu zajął Zakład Oczyszczania Miasta na stajnie, a część Ochotnicza Straż Pożarna, której pierwszym naczelnikiem został druh August Kramer - pracownik Starostwa Powiatowego, a pierwszym powiatowym instruktorem pożarnictwa w latach 1946-1950 był druh Kazimierz Królak. Natomiast pierwszym Prezesem Oddziału Powiatowego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych w latach 1946-1947 był druh Romuald Domański inspektor Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń w Szczytnie. Dzięki jego staraniom, a także druha Stanisława Tworkowskiego OSP otrzymała w końcu 1946 roku stary, pochodzący z demobilu samochód ciężarowy marki Ford, bez skrzyni ładunkowej. Dzięki „złotym rączkom” i pomysłowości członków OSP, wymontowano ze zniszczonej niemieckiej ciężarówki marki Opel – Blitz skrzynię ładunkową, montując ją na podwoziu Forda. W ten sposób można było jechać do pożaru wraz ze sprzętem na skrzyni. W 1948 roku w Zakładach Metalowych w Mielcu dobudowano kabinę dla strażaków z syreną alarmową. To był już wóz bojowy z prawdziwego zdarzenia.

W 1947 roku naczelnikiem Miejskiej Ochotniczej Straży Pożarnej w Szczytnie został druh Edward Sarnicki, młody, pełen zapału człowiek, który pełnił swoją funkcję do 1951 roku. Wkrótce okazało się, że Ochotnicza Straż Pożarna z trudem sobie radzi z narastającą liczbą pożarów. Zachodziła konieczność zorganizowania zawodowej straży pożarnej. Na bazie OSP powstało 1 stycznia 1949 roku Powiatowe Pogotowie Pożarnicze, którego dowódcą został Edward Sarnicki. Pełnił on także funkcję naczelnika OSP. Powiatowe Pogotowie Pożarnicze, początkowo liczyło 9 strażaków, którzy pełnili służbę w systemie całodobowym: 12 godzin pracy, 24 godziny wolne. OSP w Szczytnie istniała nadal, wykorzystywana jako rezerwa Powiatowego Pogotowia Pożarniczego. Jej Prezesem był wówczas właściciel prywatnego zakładu masarskiego, druh Marian Lubowiecki.W dniu 4 lutego 1950 r. Sejm uchwalił ustawę o ochronie przeciwpożarowej i jej organizacji na mocy której utworzono Komendę Powiatową Straży Pożarnej w Szczytnie na bazie powstałego w 1949 r. Powiatowego Pogotowia Pożarniczego i Ochotniczej Straży Pożarnej. Jej szefem został ppor. poż. Kazimierz Królak.

W czerwcu 1975 r. wprowadzono nowy podział administracyjny kraju. Zlikwidowano powiaty, pozostawiając  województwa  i  gminy.  Wydano  nową  ustawę o  ochronie przeciwpożarowej. W Szczytnie powstała Komenda Rejonowa Straży Pożarnych obejmująca swoim działaniem obszar 6 gmin z miastem Szczytno. Jej komendantem został ppłk. poż. Edward Sarnicki. W straży (Zawodowa Straż Pożarna) służyło wtedy 28-30 osób, korzystając w trakcie akcji z trochę przestarzałego wyposażenia pożarniczego.

Na początku  lat  dziewięćdziesiątych  wraz z  transformacją systemową  kraju  rozpoczęły się  duże  zmiany  organizacyjne  w  środowisku  strażackim. Weszła w życie ustawa o Państwowej Straży Pożarnej i Ochronie Przeciwpożarowej.  Dotychczasowe jednostki organizacyjne zostały rozwiązane, a w ich miejsce utworzono Państwową Straż Pożarną.

Z dniem 1 lipca 1992 r. powołano Komendę Rejonową Państwowej Straży Pożarnej w Szczytnie z dwoma Jednostkami Ratowniczo-Gaśniczymi w Szczytnie i Nidzicy. Służbę pełniło wtedy 82 strażaków i chroniło ponad 100 tysięcy mieszkańców miasta Szczytno, miasta i gminy Nidzica, miasta i gminy Pasym, gmin: Dźwierzuty, Jedwabno, Pasym, Szczytno, Świętajno, Wielbark, Janowo, Janowiec Kościelny i Kozłowo. Komendantem Rejonowym PSP został mł. bryg. inż. Józef Zajączkiewicz, a dowódcami Jednostek Ratowniczo-Gaśniczych: w Szczytnie – asp. Jacek Matejko, a w Nidzicy – bryg. mgr inż. Waldemar Ulatowski.

Stan taki istniał  do  nowej  reformy  administracyjnej. Na mocy  ustawy  z  24 lipca 1998 r. wprowadzono  z  dniem 1 stycznia 1999 r. zasadniczy trójstopniowy  podział terytorialny państwa. W miejsce Komendy Rejonowej PSP powołano Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w Szczytnie która obejmuje swoim zasięgiem: miasto Szczytno, miasto i gminę Pasym, gminę Dźwierzuty, Jedwabno, Rozogi, Szczytno, Świętajno, Wielbark. Komendantem Powiatowym PSP został bryg. inż. Józef Zajączkiewicz.

Ważnym wydarzeniem dla szczycieńskich strażaków był dzień 5 maja 2001 r. ponieważ w tym dniu Komenda Powiatowa PSP otrzymała sztandar podczas uroczystego apelu przeprowadzonego na Placu Juranda. Komendantowi Józefowi Zajączkiewiczowi wręczył go Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, generał brygadier Zbigniew Meres.

Od połowy lat 80 XX wieku zaczęto rozważać rozbudowę istniejącej strażnicy, ponieważ ta przestawała spełniać swoje funkcje. Pierwszy projekt budowy nowych budynków na rozszerzonej działce przy ulicy Kościuszki 14 powstał gdy komendantem był ppor. poż. Marek Lipka.  Niestety nigdy nie został zrealizowany. Od około 1995 r. powrócono do dyskusji o budowie. Rozważano następujące miejsca: ulica Lemańska (wyjazd ze Szczytna), ulica Wileńska (obecnie Kościół p.w. Św. Brata Alberta), ulica Piłsudskiego (baza PKS), ulica Polska (siedziba Zakładu Gospodarki Komunalnej), ulica Wileńska (obecnie sklep Lidl  i przyległe tereny), by wreszcie na początku 2000 r. powrócić do koncepcji budowy na starym miejscu, czyli ulicy Kościuszki 14. Ówczesny Starosta, Pan Kacper Zimny i komendant bryg. inż. Józef Zajączkiewicz podpisali dokumenty dotyczące sporządzenia projektu nowej strażnicy z olsztyńskim biurem projektowym „Profkad”. Jak pokazała historia i ten projekt został odłożony „na półkę”.

Na początku 2003 r. Starosta Szczycieński Pan Andrzej Kijewski przedstawił strażakom nową koncepcję dotyczącą budowy i usytuowania nowej siedziby KP PSP. Zakładała ona wybudowanie strażnicy w pobliżu szpitala na działce o powierzchni ok. 2 ha będącej własnością Starostwa Powiatowego. Przez kolejne prawie dwa lata trwały różnego rodzaju uzgodnienia dotyczące kwestii rozpoczęcia budowy, by wreszcie na XV Sesji Rady Powiatu Szczycieńskiego, która odbyła się w dniu 31 sierpnia 2004 r. z udziałem Warmińsko-Mazurskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP st. bryg. mgr inż. Grzegorza Kniefela i Komendanta Powiatowego PSP st. bryg. inż. Józefa Zajączkiewicza  poinformować  o zakończeniu wykonywania projektu budowy przez biuro projektów „Profkad”.

W dniu 25 listopada 2004 r. podpisano umowę pomiędzy Powiatem Szczycieńskim, a Iławskim Przedsiębiorstwem Budowlanym "IPB" Sp. z o.o. w Iławie na budowę I etapu budynku Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej na działce Nr. 12/3 i 12/4 obręb 5 w Szczytnie. I już 20 grudnia 2004 roku  wmurowany został kamień węgielny pod budowę strażnicy. Realizacja inwestycji została podzielona aż na siedem etapów. Całkowite zakończenie budowy nastąpiło w dniu 23 grudnia 2008 r., kiedy to nastąpił odbiór techniczny obiektu, którego całkowity koszt wyniósł ponad 10,3 ml. zł.

Przeprowadzka do nowej strażnicy rozpoczęła się na początku stycznia 2009 r., a oficjalne uroczyste otwarcie Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Szczytnie usytuowanej  przy ulicy Zbigniewa Sobieszczańskiego 2 odbyło się w dniu 25 kwietnia 2009 r. Na uroczystość przybyli m. in.: Zbigniew Sosnowski -Wiceminister Spraw Wewnętrznych i Administracji, Elżbieta Suchocka-Roguska - Sekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów, Danuta Kazimiera Wawrzynkiewicz - Doradca Prezydenta RP, st. bryg. Piotr Kwiatkowski - Z-ca Komendanta Głównego PSP, Marian Podziewski -  Wojewoda Warmińsko-Mazurski, Alicja Zielińska - Naczelnik Departamentu Finansów Samorządu Terytorialnego w Ministerstwie Finansów, Bożena Wrzeszcz – Zwada - Dyrektor Departamentu Zarządzania Programami Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego, mł. bryg. Jan Słupski - Z-ca Warmińsko-Mazurskiego Komendanta PSP, Adam Krzyśków -  poseł na Sejm RP, Jerzy Antoni Gosiewski - poseł na Sejm RP, Tadeusz Iwiński - poseł na Sejm RP, st. bryg. w st. spocz. Józef Zajączkiewicz – były Warmińsko Mazurski Komendant Wojewódzki PSP, Kacper Zimny, Andrzej Kijewski – byli Starostowie Powiatowi. Gospodarzami uroczystości byli: Jarosław Matłach – Starosta Szczycieński i mł. bryg. Mariusz Gęsicki – Komendant Powiatowy PSP w Szczytnie. W tym dniu rozpoczął się nowy rozdział w funkcjonowaniu szczycieńskiej straży pożarnej.

 

Komendanci

 

1950 – 1955

ppor. poż. Kazimierz Królak

Komenda Powiatowa Straży Pożarnej

1955 – 1957

ppor. poż. Marian Bulski

Komenda Powiatowa Straży Pożarnej

1957 – 1957

p.o. ppor. poż. Stanisław Mikulak

Komenda Powiatowa Straży Pożarnej

1958 – 1958

p.o. ppor. poż. Jan Świderski

Komenda Powiatowa Straży Pożarnej

1958 – 1958

p.o. ppor. poż. Benedykt Remlinger

Komenda Powiatowa Straży Pożarnej

1959 – 1975

ppor. poż. Edward Sarnicki

Komenda Powiatowa Straży Pożarnej

1975 – 1978

ppłk. poż. Edward Sarnicki

Komenda Rejonowa Straży Pożarnych

1978 – 1984

kpt. poż. Adam Osiński

Komenda Rejonowa Straży Pożarnych

1984 – 1984

p.o. chor. poż. Tadeusz Drozd

Komenda Rejonowa Straży Pożarnych

1984 – 1988

ppor. poż. Marek Lipka

Komenda Rejonowa Straży Pożarnych

1988 – 1988

p.o. ppor. poż. Witold Zborowski

Komenda Rejonowa Straży Pożarnych

1988 – 1992

mjr. poż. inż. Józef Zajączkiewicz

Komenda Rejonowa Straży Pożarnych

1992 – 1999

mł. bryg. inż. Józef Zajączkiewicz

Komenda Rejonowa Państwowej Straży Pożarnej

1999 – 2005

bryg. inż. Józef Zajączkiewicz

Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej

2005 – 2006

p.o. st. kpt. mgr inż. Mariusz Gęsicki

Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej

2006 – 2018

st. bryg. mgr inż. Mariusz Gęsicki

Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej

26.03.2018 - 26.05.2018

p.o. bryg. mgr inż. Krzysztof Kosiewski Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej
27.05.2018 - 05.07.2018
p.o. bryg. mgr inż. Grzegorz Rybaczyk Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej
06.07.2018 bryg. mgr inż. Grzegorz Rybaczyk Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej

Bibliografia:

  1. Prusiński Tadeusz, Straże pożarne Warmii i Mazur. Zarys dziejów. ElSet, Olsztyn 2006.
  2. Z dziejów straży pożarnych Szczytna i okolic, Komenda Powiatowa PSP w Szczytnie, Szczytno 2004.
  3. Kroniki z lat ...., Komenda Powiatowa PSP w Szczytnie